|
رله های جریانی به منظور حفاظت شبکه های الکتریکی در مقابل عیوب ناشی از خطاهای جریان بکار میروند .
▪ عمده عیوبی که توسط رله های جریانی تشخیص داده می شوند عبارت است از :
● رله های جریانی :
رله های جریانی به منظور حفاظت شبکه های الکتریکی در مقابل عیوب ناشی از خطاهای جریان بکار میروند .
▪ عمده عیوبی که توسط رله های جریانی تشخیص داده می شوند عبارت است از :
ـ þاتصال کوتاه در شبکه
ـ þاضافه جریان
ـ þاضافه بار
ـ þجریان نشتی (ارت فالت)
ـ þعدم تقارن جریان سه فاز
ـ þکاهش بار ( در مورد موتورها)
ـ þافزایش مدت زمان راه اندازی (در مورد موتورها)
ـ þقفل بودن روتور (در مورد موتورها)
●حفاظت اتصال کوتاه و اضافه جریان و اتصالی زمین :
اولین و
یکی از مهمترین حفاظت هایی که در یک سیستم وجود دارد حفاظت اتصال کوتاه و
اضافه جریان و نشتی زمین می باشد . این حفاظت ها با حفاظت اضافه بار تفاوت
آشکاری دارد چون حفاظت اضافه بار بر اساس ظرفیت حرارتی واحد می باشند . در
این نوع حفاظت جریان سه فاز توسط سه عدد ترانسفورمر جریان حس می گردند و
به رله انتقال می یابند و بر اساس آن حفاظت صورت می گیرد . در مورد حفاظت
فوق منحنی قطع رله از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است زیرا حفاظت صحیح بر
اساس آن صورت میگیرد .
▪ این رله ها می توانند دارای دو گروه منحنی قطع باشند :
ـ þ نوع زمان ثابت که پارامتر جریان و زمان به هم وابستگی ندارند و به
صورت جداگانه تنظیم می گردند و رله بر اساس جریان تنظیمی در زمان تنظیم
شده فرمان قطع را صادر می کنند .
ـ þ نوع زمان کاهشی که در این حالت زمان قطع رله با یک منحنی به جریان
عبوری از رله مرتبط می باشد . به این صورت که هر چه جریان عبوری از رله
بیشتر گردد زمان قطع رله کمتر خواهد بود .
▪ بسته به عملکرد و نوع استفاده از رله منحنی های استانداردی برای این رله ها تعریف می گردد که بشرح زیر است :
ـStandard Inverse Curve (SIT)
ـ Very Inverse Curve (VIT)
ـ Extremely Inverse Curve (EIT)
ـ Ultra Inverse Curve (UIT)
حفاظت
سیستم های الکتریکی از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است و امروزه کمپانی
های متعددی در حال طراحی و ساخت رله های حفاظتی می باشند . برخی از کمپانی
های معتبر که در این زمینه مشغول به فعالیت می باشند را معرفی می کنیم.
Siemens , Alstom , ABB , GE Power , Schneider , CEE , Reyroll
▪ به طور کلی رله های حفاظتی باید دارای مشخصات زیر باشند :
ـ þسرعت عملکرد :
این پارامتر در رله های حفاظتی بسیار حائز اهمیت است چون رله های حفاظتی
هنگام خطا موظفند با سرعت هرچه تمامتر بخش های معیوب را از قسمت های سالم
جدا نمایند .
ـ þحساسیت :
این پارامتر به حداقل جریانی که سبب قطع رله می گردد بر میگردد .
ـ þتشخیص و انتخاب در شرایط خطا :
این پارامتر نیز بسیار مهم است زیرا در شبکه هایی که دارای چند باس بار و
رله حفاظتی هستند هنگام وقوع خطا می باید قسمت معیوب به درستی تشخیص داده
شده و از شبکه جدا گردد و قسمتهای سالم به کار خود ادامه دهد.
ـ þپایداری :
این پارامتر به این باز میگردد که یک رله حفاظتی به تمامی خطاهایی که در
محدوده حفاظتی خود به درستی عکس العمل نشان دهد و در مقابل خطاهای این
محدوده عکس العملی نشان ندهد .
▪ دسته بندی رله های حفاظتی بر اساس پارامترهای اندازه گیری :
الف) رله های جریانی :
این رله ها بر اساس میزان جریان ورودی به رله عمل می کند . حال این جریان
می تواند جریان فازها , جریان سیم نول , مجموع جبری جریانهای فازها باشد
(رله های جریان زیاد – رله های ارت فالت و .... ) و جریان ورودی رله می
تواند تفاضل دو یا چند جریان باشد ( رله های دیفرانسیل و رستریکت ارت فالت)
ب) رله های ولتاژی :
این رله ها بر اساس ولتاژ ورودی به رله عمل میکند این ولتاژ می تواند
ولتاژ فازها باشد (رله های اضافه یا کمبود ولتاژ و ....) و یا میتواند
مجموع جبری چند ولتاژ باشد ( رله تغییر مکان نقطه تلاقی بردارهای سه فاز)
ج) رله های فرکانسی :
این رله ها بر اساس فرکانس ولتاژ ورودی عمل میکند ( رله های افزایش و کمبود فرکانس)
د) رله های توانی :
این رله ها بر اساس توان عمل می کنند به عنوان مثال رله هایی که جهت توان
را اندازه گیری می کنند یا رله هایی که توان اکتیو و راکتیو را اندازه
گیری می کنند .
ه) رله های جهتی :
این رله ها از جنس رله های توانی هستند که بر اساس زاویه بین بردارهای
ولتاژ و جریان عمل میکنند مانند رله های اضافه جریان جهتی که در خطوط چند
سو تغذیه رینگ و پارالل بکار می روند و یا رله های جهت توان که جهت پرهیز
از موتوری شدن ژنراتور هنگام قطع کوپلینگ آن بکار میرود .
و) رله های امپدانسی :
مانند رله های دیستانس که در خطوط انتقال کاربرد فراوانی دارند .
ز) رله های وابسته به کمیت های فیزیکی :
مانند حرارت – فشار – سطح مایعات و .... مانند رله بوخ هلتس ترانسفورمرها
ح) رله های خاص :
رله هایی هستند که برای منظورهای خاص به کار میروند مثلا رله تشخیص خطای
بریکر – رله مونیتورینگ مدار تریپ بریکر – رله لاک اوت و ....
تهیه : مهدی حمیدزاده
سرگروه آموزشی رشته های برق و الکترونیک شهرستان سوادکوه
http://www.mhedu.blogfa.com |
